2024 елның 18 марты - 24 нче "Бавырны яратуның милли көне", һәм быелгы реклама темасы - "иртә профилактикалау һәм иртә скрининг, һәм бавыр циррозыннан ерак тору".
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы (БСО) статистикасы буенча, ел саен бөтен дөньяда бавыр авырулары аркасында бер миллионнан артык кеше үлә. Туганнарыбызның һәм дусларыбызның якынча һәр уннан берсе хроник В яки С гепатиты вирусы белән зарарланган, һәм майлы бавыр гадәттә яшьрәк була.
Бавырны яратуның милли көне барлык төр социаль көчләрне берләштерү, халыкны мобилизацияләү, гепатит һәм бавыр авыруларын профилактикалау буенча фәнни-популяр белемнәрне киң тарату, шулай ук Кытайда В, С гепатиты һәм алкогольле гепатит кебек бавыр авырулары саны елдан-ел арту сәбәпле, кешеләрнең сәламәтлеген саклау максатыннан оештырылды.
Әйдәгез, бергәләп эш итик, бавыр фиброзын профилактикалау һәм дәвалау турындагы белемнәрне популярлаштырыйк, актив скрининг үткәрик, дәвалауны стандартлаштырыйк һәм бавыр циррозы очракларын киметү өчен даими күзәтеп торыйк.
01 Бавырны белегез.
Бавырның урнашуы: Бавыр - бавыр. Ул корсак куышлыгының өске уң өлешендә урнашкан һәм тормышны саклауның мөһим функциясен башкара. Ул шулай ук кеше тәнендәге иң зур эчке орган.
Бавырның төп функцияләре: үт бүлеп чыгару, гликоген саклау һәм аксым, май һәм углеводлар алмашын көйләү. Ул шулай ук детоксикация, гемопоэз һәм коагуляция йогынтысына ия.
02 Бавырның еш очрый торган авырулары.
1 алкоголлы гепатит
Эчемлекләр бавырга зыян китерә, һәм эчү нәтиҗәсендә килеп чыккан бавыр җәрәхәте алкогольле бавыр авыруы дип атала, ул шулай ук трансаминаза артуына китерергә мөмкин, һәм озак вакыт эчү дә циррозга китерергә мөмкин.
2 Майлы бавыр
Гомумән алганда, без алкогольсез майлы бавыр турында сөйлибез, ул артык майлы. Бавырда май туплану нәтиҗәсендә бавыр тукымалары зарарлануы, гадәттә, инсулинга чыдамлык белән бергә бара, һәм пациентлар өч тапкыр артык авырлыкта. Соңгы елларда, яшәү шартлары яхшыру белән, майлы бавыр саны көннән-көн арта. Күп кеше физик тикшерү вакытында трансаминаза артуын ачыклады, һәм алар еш кына моңа игътибар итмиләр. Күпчелек белгеч булмаган кешеләр майлы бавырның бернәрсә дә түгел дип уйлыйлар. Чынлыкта, майлы бавыр бик зарарлы һәм циррозга китерергә мөмкин.
3 Дарулар белән китереп чыгарылган гепатит
Минемчә, тормышта "кондиционерлау" эффекты булган күп кенә ырым-шырымлы сәламәтлек саклау продуктлары бар, һәм мин афродизиаклар, диета дарулары, матурлык дарулары, кытай үлән дарулары һ.б. белән мавыгам. Һәркемгә билгеле булганча, "дарулар өч яктан агулы", һәм "кондиционерлау" нәтиҗәсе шунда ки, организмдагы дарулар һәм аларның метаболитлары кеше организмына тискәре йогынты ясый һәм бавырга зыян китерә.
Шуңа күрә, фармакологиясен һәм дару үзенчәлекләрен белмичә, даруларны очраклы рәвештә эчәргә ярамый, һәм табиб киңәшен үтәргә кирәк.
03 бавырны җәрәхәтләү гамәле.
1 Артык эчү
Бавыр - алкогольне эшкәртә ала торган бердәнбер орган. Озак вакыт алкоголь куллану җиңел генә алкогольле майлы бавырны китереп чыгарырга мөмкин. Әгәр без алкогольне чама белән кулланмасак, бавыр иммун системасы тарафыннан зарарланачак, бу күп санлы бавыр күзәнәкләренең үлүенә һәм хроник гепатитка китерәчәк. Әгәр ул җитди үсеш ала барса, цирроз һәм хәтта бавыр яман шешенә китерергә мөмкин.
2 Озак вакыт соңга калу
Кичке 23тән соң бавырның токсиннардан арынуы һәм үзен төзәтү вакыты җитә. Бу вакытта мин йоклап китмәдем, бу төнлә бавырның нормаль токсиннардан арынуына һәм төзәтелүенә тәэсир итәчәк. Соңга калу һәм озак вакыт артык эшләү организмның каршылык күрсәтүчәнлегенең кимүенә һәм бавырның зарарлануына китерергә мөмкин.
3Tдаруны озак вакыт эчәргә
Күпчелек даруларны бавыр метаболизмга алырга кирәк, һәм даруларны санга сукмыйча кабул итү бавырга йөкләнешне арттырачак һәм дарулар аркасында бавырның зарарлануына китерәчәк.
Моннан тыш, артык ашау, тәмәке тарту, майлы тискәре хисләр (ачу, депрессия һ.б.) ашау, иртән вакытында сидек куймау да бавыр сәламәтлегенә зыян китерә.
04 Бавыр начарлыгының симптомнары.
Бөтен тән арыганнан-арган ару; Аппетит югалу һәм косу; Дәвамлы җиңел температура яки салкын тиюдән нәфрәт; Игътибарны туплау җиңел түгел; Алкоголь куллану кинәт кимү; Йөз тоныклана һәм ялтыравыклыгы югала; Тире саргая яки кычыта; Сидек сыра төсенә керә; Бавыр учагы, үрмәкүч невусы; Баш әйләнү; Тән буйлап, бигрәк тә склера буйлап саргаю.
05 Бавырны ничек яратырга һәм сакларга.
1. Сәламәт туклану: Баланслы туклану тупас һәм ябык булырга тиеш.
2. Даими рәвештә күнегүләр һәм ял итү.
3. Даруларны тәртипсез кабул итмәгез: Даруларны куллану табиб җитәкчелегендә башкарылырга тиеш. Даруларны тәртипсез кабул итмәгез һәм сәламәтлек саклау чараларын саклык белән кулланыгыз.
4. Бавыр авыруларын булдырмау өчен вакцинация: Вакцинация - вируслы гепатитны булдырмауның иң нәтиҗәле ысулы.
5. Даими медицина тикшерүе: Сәламәт олы кешеләргә елына бер тапкыр медицина тикшерүе үтәргә киңәш ителә (бавыр функциясе, В гепатиты, кан липидлары, бавыр В-УЗИ һ.б.). Хроник бавыр авыруы булган кешеләргә алты ай саен тикшерү үтәргә киңәш ителә - бавыр УЗИ тикшерүе һәм бавыр яман шешен ачыклау өчен сыворотка альфа-фетопротеинын тикшерү.
Гепатит эремәсе
Macro & Micro-Test түбәндәге продуктларны тәкъдим итә:
1 нче өлеш. Санлы ачыклауHBV ДНКсы
Ул HBV белән зарарланган кешеләрнең вирус репликация дәрәҗәсен бәяли ала һәм вируска каршы дәвалау күрсәткечләрен сайлау һәм дәвалау эффектын бәяләү өчен мөһим күрсәткеч булып тора. Вируска каршы дәвалау процессында тотрыклы вирусологик җавап алу бавыр циррозының барышын сизелерлек контрольдә тота һәм HCC куркынычын киметә ала.
2 нче өлешHBV генотипларын билгеләү
HBVның төрле генотиплары эпидемиологиясе, вирус вариациясе, авыру күренешләре һәм дәвалауга җавап бирүе буенча төрлечә була, бу HBeAg сероконверсия тизлегенә, бавыр зарарлануларының авырлыгына, бавыр яман шеше очракларына һ.б. тәэсир итә, шулай ук HBV инфекциясенең клиник фаразына һәм вируска каршы препаратларның терапевтик йогынтысына тәэсир итә.
Өстенлекләре: 1 пробирка реакция эремәсе B, C һәм D төрләрен ачыклый ала, һәм минималь ачыклау чиге 100 IU/мл.
Өстенлекләре: кан сарысуындагы HBV ДНК күләмен санлы рәвештә ачыкларга мөмкин, һәм минималь ачыклау чиге 5 IU/мл.
3 нче өлешнең санлаштыруыHBV РНКсы
Кан сарысуында HBV РНКсын ачыклау гепатоцитларда cccDNA дәрәҗәсен яхшырак күзәтергә мөмкинлек бирә, бу HBV инфекциясен өстәмә диагностикалау, CHB пациентлары өчен NA дәвалауның нәтиҗәлелеген ачыклау һәм даруларны туктатуны фаразлау өчен зур әһәмияткә ия.
Өстенлекләре: кан сарысуындагы HBV РНК күләмен санлы рәвештә ачыкларга мөмкин, һәм минималь ачыклау чиге - 100 копия/мл.
4 нче өлеш. HCV РНК саннарын билгеләү
HCV РНКсын ачыклау - инфекция һәм вирус репликациясенең иң ышанычлы күрсәткече, һәм ул шулай ук гепатит С инфекциясе статусының һәм дәвалау нәтиҗәсенең мөһим күрсәткече.
Өстенлекләре: кан сарысуындагы яки плазмадагы HCV РНК күләмен санлы рәвештә ачыкларга мөмкин, һәм минималь ачыклау чиге 25 IU/мл тәшкил итә.
5 нче өлешHCV генотиплаштыру
HCV-РНК вирус полимеразасының үзенчәлекләре аркасында, аның үз геннары җиңел мутацияләнә, һәм аның генотиплаштыруы бавырның зарарлану дәрәҗәсе һәм терапевтик эффект белән тыгыз бәйләнгән.
Өстенлекләре: 1 пробирка реакция эремәсе 1b, 2a, 3a, 3b һәм 6a төрләрен теркәп ачыклый ала, һәм минималь ачыклау чиге 200 IU/мл.
Бастырып чыгару вакыты: 2024 елның 18 марты