Covid-19 (2019-nCoV) 2019 елның ахырында башланганнан бирле йөзләрчә миллион инфекциягә һәм миллионлаган үлемгә китерде, бу аны глобаль сәламәтлек саклау өлкәсендә гадәттән тыш хәлгә әйләндерде. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы (БСО) биш "борчылу тудыручы мутант төр" тәкъдим итте.[1], атап әйткәндә, Альфа, Бета, Гамма, Дельта һәм Омикрон, һәм Омикрон мутант штаммы хәзерге вакытта глобаль эпидемиядә өстенлек итүче штамм булып тора. Омикрон мутант белән зарарланганнан соң, симптомнар чагыштырмача җиңел, ләкин иммунитеты какшаган кешеләр, өлкәннәр, хроник авырулар һәм балалар кебек махсус кешеләр өчен җитди авыру яки хәтта инфекциядән соң үлем куркынычы әле дә югары. Омикрондагы мутант штаммнарының үлем очраклары күрсәткече, реаль дөнья мәгълүматлары күрсәткәнчә, уртача үлем очраклары күрсәткече якынча 0,75% тәшкил итә, бу грипптан якынча 7-8 тапкыр күбрәк, ә өлкәннәрнең, бигрәк тә 80 яшьтән өлкәнрәкләрнең, үлем очраклары күрсәткече 10% тан артып китә, бу гадәти грипптан якынча 100 тапкыр күбрәк.[2]Инфекциянең еш очрый торган клиник күренешләре - температура, ютәл, тамак корылыгы, тамак авыртуы, миалгия һ.б. Авыр пациентларда тын кысылуы һәм/яки гипоксемия булырга мөмкин.
Грипп вирусларының дүрт төре бар: A, B, C һәм D. Төп эпидемия төрләре - A (H1N1) һәм H3N2 субтиплары, һәм B штаммы (Виктория һәм Ямагата). Грипп вирусы китереп чыгарган грипп ел саен сезонлы эпидемия һәм көтелмәгән пандемия китереп чыгарачак, югары авыру күрсәткече белән. Статистика буенча, ел саен якынча 3,4 миллион очрак гриппсыман авырулардан дәвалана.[3]һәм грипп белән бәйле тын юллары авыруларының якынча 88,100 очрагы үлемгә китерә, бу тын юллары авыруларыннан үлем очракларының 8,2% ын тәшкил итә.[4]Клиник симптомнарга температура, баш авырту, миалгия һәм коры ютәл керә. Йөкле хатын-кызлар, сабыйлар, өлкәннәр һәм хроник авырулары булган пациентлар кебек югары куркыныч төркемнәре пневмония һәм башка катлаулануларга бирешүчән, бу авыр очракларда үлемгә китерергә мөмкин.
1 COVID-19, грипп куркынычы белән.
Гриппны COVID-19 белән бергә йоктыру авыруның йогынтысын көчәйтергә мөмкин. Британия тикшеренүе шуны күрсәтә[5], COVID-19 инфекциясе белән чагыштырганда, грипп вирусы инфекциясе белән авыручыларда механик вентиляция куркынычы һәм хастаханәдә үлем куркынычы 4,14 тапкыр һәм 2,35 тапкыр арткан.
Хуачжун Фән һәм Технология Университетының Тунцзи медицина көллияте тикшеренү бастырып чыгарды[6], анда COVID-19 белән авыручы 62 107 пациент катнашкан 95 тикшеренү кертелгән. Грипп вирусы белән бергә йогышлануның таралу дәрәҗәсе 2,45% тәшкил иткән, алар арасында А гриппы чагыштырмача югары өлешне тәшкил иткән. COVID-19 белән генә зарарланган пациентлар белән чагыштырганда, А гриппы белән бергә йогышланган пациентларда җитди нәтиҗәләргә, шул исәптән реанимация бүлегенә яту, механик вентиляция ярдәме һәм үлемгә дучар булу куркынычы күпкә югарырак. Бергә йогышлану таралуы түбән булса да, бергә йогышланган пациентларда җитди нәтиҗәләргә дучар булу куркынычы югарырак.
Мета-анализ шуны күрсәтә[7], В-агымы белән чагыштырганда, А-агымы COVID-19 белән бергә йогышлану ихтималы күбрәк. 143 бергә йогышланган пациент арасында 74% ы А-агымы белән, ә 20% ы В-агымы белән йогышланган. Бергә йогышлану пациентларның, бигрәк тә балалар кебек зәгыйфь төркемнәр арасында, җитдирәк авыруларга китерергә мөмкин.
2021-22 елларда АКШта грипп сезонында хастаханәгә салынган яки грипптан үлгән 18 яшькә кадәрге балалар һәм яшүсмерләр буенча үткәрелгән тикшеренүләр шуны күрсәтте[8]COVID-19да грипп белән бергә йогышлану күренеше игътибарга лаек. Грипп белән бәйле хастаханәгә салу очраклары арасында 6% COVID-19 һәм грипп белән бергә йогышланган, ә грипп белән бәйле үлем очраклары 16% ка кадәр арткан. Бу ачыш COVID-19 һәм грипп белән бергә йогышланган пациентларның инвазив һәм инвазив булмаган тын юллары ярдәменә грипп белән генә йогышланган пациентларга караганда күбрәк мохтаҗ булуын күрсәтә, һәм бергә йогышлану балаларда җитдирәк авыру куркынычына китерергә мөмкин икәнен күрсәтә.
2 Грипп һәм COVID-19 дифференциаль диагностикасы.
Яңа авырулар да, грипп та бик йогышлы, һәм кайбер клиник симптомнарда, мәсәлән, температура, ютәл һәм миалгиядә охшашлыклар бар. Ләкин бу ике вирусны дәвалау схемалары төрле, һәм кулланыла торган вируска каршы препаратлар да төрле. Дәвалау вакытында препаратлар авыруның типик клиник күренешләрен үзгәртергә мөмкин, бу авыруны симптомнар буенча гына диагностикалауны катлауландыра. Шуңа күрә COVID-19 һәм гриппны төгәл диагностикалау, пациентларның тиешле һәм нәтиҗәле дәвалану ала алуын тәэмин итү өчен, вирусларны дифференциаль ачыклауга таянырга тиеш.
Диагностика һәм дәвалау буенча берничә консенсус тәкъдиме COVID-19 һәм грипп вирусын лаборатория тикшеренүләре аша төгәл билгеләүнең акыллы дәвалау планын төзү өчен бик мөһим булуын күрсәтә.
Гриппны диагностикалау һәм дәвалау планы (2020 елгы басма)》[9]һәм "Олылар өчен грипп диагностикасы һәм дәвалавы буенча стандарт ашыгыч ярдәм экспертлары консенсусы (2022 елгы басма)"》[10]барысы да гриппның COVID-19дагы кайбер авыруларга охшаш булуын ачык күрсәтә, һәм COVID-19ның җиңел һәм еш очрый торган симптомнары бар, мәсәлән, температура күтәрелү, коры ютәл һәм тамак авырту, аларны грипптан аеру җиңел түгел; Авыр һәм критик күренешләргә каты пневмония, кискен тын юллары дистресс синдромы һәм органнар дисфункциясе керә, алар каты һәм критик гриппның клиник күренешләренә охшаш һәм этиологиясе буенча аерырга кирәк.
"Яңа коронавирус инфекциясен диагностикалау һәм дәвалау планы (сынау өчен унынчы басма")[11]Covid-19 инфекциясен башка вируслар китереп чыгарган өске тын юллары инфекциясеннән аерырга кирәклеген әйтте.
Грипп һәм COVID-19 инфекциясен дәвалаудагы 3 аерма
2019-nCoV һәм грипп - төрле вируслар китереп чыгарган төрле авырулар, һәм дәвалау ысуллары да төрле. Вируска каршы препаратларны дөрес куллану ике авыруның җитди өзлегүләрен һәм үлем куркынычын киметергә мөмкин.
COVID-19 вакытында Nimatvir/Ritonavir, Azvudine, Monola кебек кечкенә молекуляр вируска каршы препаратлар һәм Ambaviruzumab/Romisvir моноклональ антитәнчек инъекциясе кебек нейтральләштерүче антитәнчек препаратларын куллану киңәш ителә.[12].
Гриппка каршы дарулар, нигездә, нейраминидаза ингибиторларын (осельтамивир, занамивир), гемагглютинин ингибиторларын (Абидор) һәм РНК-полимераза ингибиторларын (Мабалоксавир) кулланалар, алар хәзерге вакытта популяр булган А һәм В грипп вирусларына яхшы йогынты ясыйлар.[13].
2019-nCoV һәм гриппны дәвалау өчен тиешле вируска каршы режимны сайлау бик мөһим. Шуңа күрә клиник даруларны билгеләү өчен патогенны ачык билгеләү бик мөһим.
4 COVID-19/ А гриппы / В гриппы өчләтә буын тикшерүе нуклеин кислотасы продуктлары
Бу продукт тиз һәм төгәл идентификацияләү мөмкинлеге бирәf 2019-nCoV, А һәм В грипп вируслары, һәм 2019-nCoV һәм гриппны аерырга ярдәм итә, бу ике сулыш юллары йогышлы авыруы, охшаш клиник симптомнары булган, ләкин төрле дәвалау стратегияләре белән аерылып тора. Патогенны ачыклау аша, ул максатчан дәвалау программаларының клиник үсешенә юнәлеш бирә һәм пациентларның вакытында тиешле дәвалану ала алуын тәэмин итә ала.
Гомуми чишелеш:
Үрнәк җыю--Нуклеин кислотасын экстракцияләү--Детекция реагенты--полимераз чылбыр реакциясе
Төгәл идентификацияләү: бер пробиркада Covid-19 (ORF1ab, N), А гриппы вирусын һәм В гриппы вирусын ачыклагыз.
Бик сизгер: Covid-19 вирусының йомшарту күләме 300 күчермә/мл, ә А һәм В гриппы вирусларынкы 500 күчермә/мл.
Тулы каплау: Covid-19 барлык билгеле мутант штаммнарны үз эченә ала, шул исәптән сезонлы H1N1, H3N2, H1N1 2009, H5N1, H7N9 һ.б. кебек А гриппы, һәм Виктория һәм Ямагата штаммнары кебек В гриппы, шуңа күрә бернинди дә ачыклауны калдырмау тәэмин ителә.
Ышанычлы сыйфат контроле: кертелгән тискәре/уңай контроль, эчке белешмә һәм UDG ферменты белән дүрт катлы сыйфат контроле, төгәл нәтиҗәләрне тәэмин итү өчен реагентларны һәм операцияләрне күзәтү.
Киң кулланыла: базардагы төп дүрт каналлы флуоресценция ПЦР коралы белән туры килә.
Автоматик чыгару: Macro & Micro-T беләниңавтоматик нуклеин кислотасын экстракцияләү системасы һәм экстракция реагентлары, эш нәтиҗәлелеге һәм нәтиҗәләрнең тотрыклылыгы яхшыртыла.
Продукция турында мәгълүмат
Сылтамалар
1. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы. SARS-CoV-2 вариантларын күзәтү [EB/OL]. (2022-12-01) [2023-01-08]. https://www. who.int/activities/tracking-SARS-CoV-2-variants.
2. Авторитетлы аңлатма _ Лян Ваннянь: Омикрондагы үлем күрсәткече грипптан 7-8 тапкыр югарырак _ Грипп _ Эпидемия _ Мик _ Сина Яңалыклары. http://k.sina.com.cn/article_3121600265_ba0fd7090010198ol.html.
3. Фэн ЛЗ, Фэн С, Чен Т һ.б. Кытайда грипп белән бәйле амбулатор грипп сыман авырулар буенча консультацияләр йөкләмәсе, 2006-2015: халыкка нигезләнгән тикшеренү [J]. Гриппның башка сулыш вируслары, 2020, 14(2): 162-172.
4. Ли Л, Лю ЮН, Ву П һ.б. Кытайда грипп белән бәйле артык сулыш юллары үлеме, 2010-15: халыкка нигезләнгән тикшеренү [J]. Lancet Public Health, 2019, 4(9): e473-e481.
5. Светс М.С., Рассел К.Д., Харрисон Э.М. һ.б. SARS-CoV-2 грипп вируслары, респиратор синцитиаль вирус яки аденовируслар белән бергә йогышлану. Lancet. 2022; 399(10334):1463-1464.
6. Ян X, Ли К, Лей З, Луо Дж, Ван К, Вэй С. SARS-CoV-2 һәм грипп арасында коинфекциянең таралуы һәм аңа бәйле нәтиҗәләре: системалы күзәтү һәм мета-анализ. Int J Infect Dis. 2023; 136:29-36.
7. Дао Т.Л., Хоанг В.Т., Колсон П., Миллион М., Готре П. SARS-CoV-2 һәм грипп вирусларының бергә йогышлануы: Системалы күзәтү һәм мета-анализ. J Clin Virol Plus. 2021 сентябрь; 1(3):100036.
8. Адамс К., Тастад К.Дж., Хуанг С. һ.б. SARS-CoV-2 һәм грипп коинфекциясенең таралуы һәм 18 яшькә кадәрге, грипп белән хастаханәдә яткан яки үлгән балалар һәм яшүсмерләр арасында клиник үзенчәлекләр - Америка Кушма Штатлары, 2021-22 Грипп сезоны. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2022; 71(50):1589-1596.
9. Кытай Халык Республикасының (КХР) Милли сәламәтлек һәм иминлек комитеты, традицион кытай медицинасы дәүләт идарәсе. Грипп диагностикасы һәм дәвалау программасы (2020 басма) [J]. Кытай клиник йогышлы авырулар журналы, 2020, 13(6): 401-405,411.
10. Кытай медицина ассоциациясенең ашыгыч ярдәм табибы бүлеге, Кытай медицина ассоциациясенең ашыгыч ярдәм медицинасы бүлеге, Кытай ашыгыч ярдәм медицинасы ассоциациясе, Пекин ашыгыч ярдәм медицинасы ассоциациясе, Кытай Халык азатлык армиясенең ашыгыч ярдәм медицинасы һөнәри комитеты. Олылар гриппын диагностикалау һәм дәвалау буенча ашыгыч ярдәм белгечләренең уртак фикере (2022 басма) [J]. Кытай критик медицина журналы, 2022, 42(12): 1013-1026.
11. Дәүләт сәламәтлек саклау һәм сәламәтлек комиссиясенең генераль офисы, Традицион кытай медицинасы дәүләт идарәсенең гомуми бүлеге. Яңа коронавирус инфекциясен диагностикалау һәм дәвалау планын (сынак унынчы басма) бастырып чыгару һәм тарату турында белдерү.
12. Чжан Фудзие, Чжуо Ван, Ван Куанхун һ.б. Яңа коронавирус йоктырган кешеләр өчен вируска каршы терапия буенча экспертларның уртак фикере [J]. Кытай клиник йогышлы авырулар журналы, 2023, 16(1): 10-20.
13. Кытай медицина ассоциациясенең ашыгыч ярдәм табибы бүлеге, Кытай медицина ассоциациясенең ашыгыч ярдәм медицинасы бүлеге, Кытай ашыгыч ярдәм медицинасы ассоциациясе, Пекин ашыгыч ярдәм медицинасы ассоциациясе, Кытай Халык азатлык армиясенең ашыгыч ярдәм медицинасы һөнәри комитеты. Олылар гриппын диагностикалау һәм дәвалау буенча ашыгыч ярдәм белгечләренең уртак фикере (2022 басма) [J]. Кытай критик медицина журналы, 2022, 42(12): 1013-1026.
Бастырып чыгару вакыты: 2024 елның 29 марты