2026 елның апрелендә, Нидерланд байрагы астында йөрүче "Polar Expedition" круиз корабыМС ХондиусАргентинаның Ушуайя шәһәреннән очып китте. 6 апрельдә пассажирларның берсенең температурасы күтәрелде һәм баш авыртуы башланды, биш көннән соң ул самолетта вафат булды. Аның хатыны да авырып китте һәм Көньяк Африкага күчерелгәннән соң вафат булды. Соңрак 69 яшьлек Британия пассажирында хантавирус тесты уңай нәтиҗә бирде һәм ул реанимациядә кала. 13 майга Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы хәбәр итүенчә,11 очрак һәм 3 үлемкорабтагы эпидемия белән бәйле.
I. Вируска гомуми күзәтү һәм патоген төрләр
Хантавируслар - бу, нигездә, кимерүчеләр тарафыннан йөртелә торган РНК вируслар төркеме, Bunyaviridae гаиләсендәге Orthohantavirus ыругына керә. Аларның геномы түбәндәгеләрдән тора:өч сегмент (L, M һәм S), РНКга бәйле РНК полимеразасын, гликопротеиннарны һәм нуклеокапсид аксымын кодлый. Географик таралуына һәм клиник күренешләренә нигезләнеп, хантавируслар түбәндәгеләргә бүленәике төп төркем:
Иске Дөнья хантавируслары(Европада, Азиядә һәм Африкада очрый) сәбәпБөер синдромы белән геморрагик бизгәк (HFRS)Вирусларның типик төрләре арасында Хантаан вирусы (HTNV), Сеул вирусы (SEOV) һәм Пуумала вирусы (PUUV) бар. Алар, нигездә, бөерләргә тәэсир итә, бу бөерләрнең эшләмәүчәнлегенә, кан китү күренешләренә һәм авыр очракларда шокка китерә. Үлем очраклары күрсәткечләре вирус төренә карап төрлечә була, ләкин гадәттә ...<1% тан 5-15% ка кадәр.
Яңа Дөнья хантавируслары(Төньяк һәм Көньяк Америкада йөри) сәбәпХантавирус үпкә синдромы (HPS)Түбәндәге вирусларга Sin Nombre вирусы (SNV) һәм Andes вирусы (ANDV) керә. Алар, нигездә, үпкәләргә тәэсир итәләр, тиз башланучы кардиоген булмаган үпкә шешенүенә, көчле сулыш алу авыруына һәм йөрәк-кан тамырлары бозылуына китерәләр. Башлангыч симптомнар гриппка охшаган (кызу, миалгия, ашказаны-эчәк авырулары), ләкин авыру тиз арада сулыш җитмәүчәнлегенә кадәр барырга мөмкин,үлем очраклары күрсәткече 30-50% ка җитә.
Круиз корабындагы авария, нигездә, сәбәпче булдыАнд вирусы (ANDV), ул карыйХантавирус үпкә синдромы (HPS)төре.
II. Традицион HFRS белән бәйле хантавируслар һәм Анд вирусы (HPS)
III. Тапшыру ысуллары
Хантавирус, нигездә, аша күчәзарарланган кимерүчеләрнең тизәге, төкереге яки сидеге белән турыдан-туры бәйләнеш, яки тарафыннанаэрозольләштерелгән калдыкларны ингаляцияләүБашка мөмкин булган маршрутлар:
-Зыян күргән кимерүчеләр тешләгән яки тырнаган булу;
-Инфекцияләнгән кимерүчеләрнең сидеге, тизәге яки төкереге белән пычранган ризык ашау;
- Пычранган әйберләр белән контакттан соң күзләргә, борынга яки авызга кагылу.
Кешедән кешегә йогу бик сирәк очрый, ләкин расланганАнд вирусы (ANDV).
IV. Глобаль хантавирус контактларын эзләү – төп технологияләр буларак нуклеин кислотасын тикшерү һәм секвенирлау
ANDV таралуыннан соң, Испания, Бөекбритания, АКШ, Канада һәм Швейцария кебек уннан артык илдә сәламәтлек саклау органнары бер үк вакытта контактларны эзләү һәм карантин мониторингын башлап җибәрделәр. Франция, АКШ һәм башка илләр зарарланган корабтан кайткан гражданнарының сәламәтлек торышын күзәтүне дәвам иттеләр.
Бу күп илле гадәттән тыш хәлләрдә,нуклеин кислотасын тикшерү һәм геном секвенирлауалыштыргысыз төп роль уйнадылар:
-Нуклеин кислотасын тикшерүпатогенны тиз ачыклау өчен төгәл дәлилләр бирә;
-Геном секвенирлауинфекция чыганагын эзләү, тапшыру чылбырларын раслау һәм вирус үзгәрешләрен бәяләү өчен алыштыргысыз молекуляр дәлилләр тәкъдим итә.
V. Хантавирусны ачыклау чишелешләре (бигрәк тә HPS төре)
1. Патогенны иртә ачыклау
1.1 Кайгырту ноктасында тест үткәрү (POCT)
Төгәл тикшерү һәм ашыгыч сынаулар –1 сәгать эчендә үрнәктән нәтиҗәгә кадәр.
1.2 Гадәти ПЦР
2. Эзлеклелек чишелешләре
Патогеннарны ачыклау һәм авыру очышын күзәтү өченбилгесез чыгышлы кызу, сулыш алу кыенлыгы яки кан китү күренешләре.
Төп үзенчәлекләр:
VI. Расланган эшчәнлек мәгълүматлары
Хантавируслы позитив үрнәкләрнең зонд тоту нигезендәге тулы геном секвенирлавына ирешелде30 тапкыр тирәнлектә >99% геном каплавы.
Агын сулар нигезендә хантавирус генотипларын билгеләү һәм төрләрнең пропорциясен анализлау мөмкин.
VII. Бәйле комплектлар
Бастырылган вакыты: 2026 елның 14 мае